×
مظفرالدینشاه،چهارمینولیعهدناصرالدینشاه،پنجمینفرزندذكوراووپنجمینپادشاهسلسلهقاجارمحسوبمیشود.
مظفرالدینشاه،چهارمینولیعهدناصرالدینشاه،پنجمینفرزندذكوراووپنجمینپادشاهسلسلهقاجارمحسوبمیشود.۱اودر۱۲۳۱ش. دراوایلسلطنتپدرشناصرالدینشاهبهدنیاآمدومانندسهفرزندذكوردیگراوكهبلافاصلهپسازتولد،بهعنوانولیعهدشاهمعرفیشدندودرطفولیتدرگذشتند،در۵سالگیبهولایتعهدیبرگزیدهشد. ۲
مظفرالدینمیرزاپسازانتخابشدنبهولیعهدیطبقرسومقاجاركهاززمانفتحعلیشاهمعمولبود،بهپایتختدومایران،تبریزفرستادهشدوقریب۴۰سالدراینشهرماندتااینكهپسازكشتهشدنناصرالدینشاهدر۱۲۷۵ش. درسن۴۴سالگیبهسلطنترسید. اززمانكشتهشدنناصرالدینشاهتاجلوسمظفرالدینشاهبهتختسلطنت۴۰روزبهطولانجامیدوطیاینمدتمیرزاعلیاصغرخاناتابكـامینالسلطانـآخرینصدراعظمناصرالدینشاهادارهاموركشوررابهدستداشت.
مظفرالدینشاهدرسالاولسلطنتخودامینالسلطانراازمقامصدارتعزلكردوپیشكارسابقخودمیرزاعلیخانامینالدولهرابهجایویبهصدارتبرگزید،ولیامینالدولهكهافكارتجددخواهیوغربگرائیداشتازابتدایزمامداریخودبامخالفتعلمامواجهشدوبعدازششماهازصدارتكنارهگیریكرد. مظفرالدینشاهپسازامینالدوله،محسنخانمشیرالدولهرابهصدارتانتخابكرد،ولیصدارتاوهمبیشازسهماهبهطولنینجامیدومظفرالدینشاهمجدداًامینالسلطانرابهصدارتبرگزید.
1313 – 1324 ه . ق
دورة سوم سلطنت قاجاریه
در این دوره عکسالعمل سلطنت مستبدانه ناصرالدین شاه و سیاست شوم انگلستان و سیاست خشن و ناهنجارروسیه تزاری و اعطاء امتیازات ناروا به بیگانگان و استقراض از خارجی توأم با انتشارآراء و عقاید سیدجمال الدین اسدآبادی و پیروان آزادمنش مکتب او در میان طبقاتروشنفکر آزادیخواه ایران مقدمات نهضت سیاسی و فکری را فراهم ساخت. و طی یک انقلابچهارساله سلطنت استبدادی قاجاریه به سلطنت مشروطه پارلمانی مبدل گردید.
در ایندوره چون پادشاه شخص ضعیف النفس و بی اراده بود امتیازات زیادی به دول استعماریواگذار شد همچنین، سیاستهای خائنانه امین السلطان باعث استقراض وامهای زیان آور ازدولتهای روس و انگلیس گردید .
سلطنت مظفرالدین شاه :
1-مظفرالدین شاه که به سال 1269 تولید یافتچهارمین پسر ناصرالدین شاه بود. او تا سال قتل پدرش قریب چهل سال در ولیعهدی به سرمی برد و در این مدت با وجود سه سفر که ناصرالدین شاه به فرنگستان کرد و در غالبنقاط کشور به سیاحت پرداخت، مظفرالدین میرزا کمتر از آذربایجان خارج شد. چون مردیضعیف النفس ، ترسو و از اواسط عمر به بعد علیل المزاج نیز بود.
2-زمانیکهناصرالدین شاه در حرم عبدالعظیم بدست میرزا رضای کرمانی کشته شد، امین السلطانصدراعظم ناصرالدین شاه به وسیله کلنل کاساکوفسکی رئیس سواران قزاق امنیت پایتخت راحفظ کرد.
3-او مراتب را به سفرای روس و انگلیس ودول دیگر اطلاع داد و با حضورآنان در تلگرافخانه با مظفرالدین میرزا ولیعهد، که مقیم تبریز بود به وسیله تلگرافحضوری تماس گرفت و وفات شاه را به ولیعهد خبر داد.
4-امین السلطان تهی بودنخزانه و عقب افتادگی جیره قراولان و نوکران دربار را به اطلاع سفرای روس و انگلیسفرستاد.
5- امین السلطان به سفرای روس و انگلیس گفت ولیعهدی دیناری پول ندارد یاوسایل سفر خود به پایتختن و جلوس بر تخت سلطنت را فراهم کند.
5-سفیر انگلیستعهد کرد که به لندن تلگراف کند تا برای مبلغ مورد احتیاج دولت اعتبار لازم به بانکشاهنشاهی حواله شود.
7-آنگاه تلگراف تسلیت مرگ شاه و نهنیت سلطنت شاه جدید ازطرف درباریان تهیه و به تبریز مخابره شد.
8-شاه جدید زمانیکه به تخت پادشاهیرسید هر کی از رجال و درباریان را در مقام خود باقی گذارد.
9-مظفرالدین شاهامین السلطان را که قدرتی فوق العاده داشت همچنان در مقام صدارت باقی گذارد.
سفرهایپرهزینهمظفرالدینشاه
مظفرالدینشاهمانندپدرشمشتاقسفربهفرنگستانـاروپاـبودوماننداوبهدشواریهایتامینهزینهسفرهااعتنانمیكرد. روز۲۳فروردین۱۲۷۹ویاولینسفرپرهزینهخودرابهكشورهایاروپاییآغازكرد. شاهكهچهارمینسالسلطنتخودراپشتسرمیگذاشت،شدیداًعلاقهمندبودكهبهتقلیدازپدرشسفریبه «فرنگستان» برودولیباخزانهخالی،امكانتامینهزینهچنینسفریفراهمنبود،تااینكهروز۹بهمن۱۲۷۸امینالسلطان(اتابكاعظم)صدراعظموقت،كهبرایدومینبارباوعدهتامینمخارجسفرشاهبهاینمقاممنصوبشدهبود،قراردادیبرایدریافت۲۳میلیونوپانصدهزارروبلقرضهازروسیهامضاكردوعایداتگمركاتایرانراكهممراصلیدرآمدخزانهبوددرازاءآنبهوثیقهگذاشت. بادریافتاینقرضهمقدماتسفرمظفرالدینشاهبهفرانسهفراهمشدوموكبملوكانهباجمعكثیریهمراهكهخودامینالسلطاندرراسآنانقرارداشتدرروز۲۳فروردینسال۱۲۷۹راهیاروپاشد.
اولینسفرمظفرالدینشاهبهاروپاهفتماهبهطولانجامیدودراینمدتپنجمینپادشاهقاجارازكشورهایروسیهواتریشوسوئیسوآلمانوبلژیكوفرانسهودرراهبازگشتازتركیهعثمانیدیدنكرد. مظفرالدینشاهمیخواستازانگلستانهمدیدنكندكهبهعلتمرگملكهویكتوریاوسوگواریدربارانگلیسبرنامهاینمسافرتلغوشد. ازوقایعمهماینسفرسوءقصدبهجانمظفرالدینشاهدرپاریس
